Narkomania

Home  >>  Narkomania

Konsekwencje używania narkotyków

Uzależnienie 

Zażywanie narkotyków może wywołać stan przyzwyczajenia, a nawet stanu przymusu, czyli uzależnienia. Substancje psychoaktywne różnego typu wykazują przeważnie działanie, które sprawia przyjemność oraz znaczną poprawę nastroju u osoby zażywającej, ich przyjmowanie niesie jednak ogromne ryzyko pojawienia się zależności psychicznej. Co objawia się regularną potrzebą przeżywania sytuacji, będących efektem przyjmowania narkotyku. Taka zależność psychiczna jest właściwa dla wszystkich narkotyków, jednak jej stopień, natężenia oraz skutki zależą głównie od rodzaju narkotyku, cech osobowościowych osoby i sytuacji, w której narkotyk jest przyjmowany. Jeśli pojawi się uzależnienie psychiczne, będzie się charakteryzowało bardzo silną potrzebą, wręcz niekontrolowaną, ponownego zażycia danej substancji-narkotyku. Bardzo ważny jest również wiek osoby, która sięga po narkotyk – jest niemalże prawidłowością, że dorośli, którzy się uzależnili, pierwsze eksperymenty z narkotykami zaczynali w wieku kilkunastu lat, w okresie dojrzewania. 

Drugim rodzajem uzależnienia od substancji psychoaktywnych/narkotyków, jest zależność fizyczna, która obejmuje tylko niektóre grupy narkotyków. Procesy i mechanizmy fizjologiczne, które zachodzą w ludzkim organizmie, przebiegają odmiennie w zależności od rodzaju narkotyku. Doskonałym przykładem są barbiturany, które wpływają na duże osłabienie aktywności neuronów, po zaprzestaniu ich zażywania, neurony stają się nadaktywne, co prowadzi do dużej ilości zaburzeń w czynnościach fizjologicznych organizmu. 

W wyniku odstawienia substancji uzależniającej pojawiają się objawy odstawienia, zwane zespołem abstynencyjnym. Zespół abstynencyjny może być różny w przebiegu, zależnie od typu środka oraz dawek, które były przyjmowane oraz czasu zażywania substancji uzależniającej. Objawy pojawiające się w wyniku odstawienia narkotyku są bardzo nieprzyjemne dla osoby uzależnionej, chory zawsze poszukuje kontaktu z narkotykiem, żeby nie trwać w tym stanie. 

Zespół abstynencyjny to zaburzenia związane z odstawieniem substancji uzależniających. W zależności od rodzaju substancji, od których chory jest uzależniony zespół abstynencyjny może mieć różne natężenie. Należy pamiętać, że zespół abstynencyjny niesie ze sobą nieprzyjemne skutki odstawienia substancji uzależniających jednak jest również podstawą do wprowadzenia odpowiedniego leczenia narkomanii. 

Po dłuższym czasie przyjmowania narkotyku, uważa się, że wielkość przyjmowanych dawek, które zwiększają zależność fizyczną, zwiększają się, gdyż po jakimś czasie kolejne porcje narkotyku wywołują słabsze reakcje. Zjawisko to określane jest jako tolerancja. Przy jego pojawieniu się, osoba uzależniona zaczyna zwiększać dawki, aby efekty oddziaływania narkotyku się nie zmniejszały. Proces tolerancji najlepiej potwierdzają przypadki, kiedy narkomanii zażywający heroinę, po pewnym czasie przyjmują dawki wielokrotnie przewyższające śmiertelne. 

W zakresie uzależnienia od narkotyków ważną kwestią jest uzależnienie środowiskowe – czyli wiele zachowań i sytuacji, które wynikają ze zdobywania i stosowania narkotyków. Ważnym czynnikiem jest też fakt, że zdobywanie narkotyków jest często utrudnione, bo większość z substancji odurzających jest nielegalna. 

Skutki używania narkotyków 

Bardzo ważny jest fakt, że leczenie narkomanii jest bardzo ciężkie, ponieważ większość osób uzależnionych często nie zdaje sobie sprawy z jak poważnym problemem mają do czynienia i jak bardzo negatywnie to wpływa na zdrowie. Uzależnienie od różnych substancji psychoaktywnych prowadzi często do przedawkowań, czyli śmiertelnych zatruć organizmu, a także do ostrych zaburzeń psychicznych, problemów z funkcjonowaniem całego organizmu i niektórych narządów. Uzależnienie prowadzi do obniżenia jakości życia i szybszej śmierci, jest także przyczyną ogromnych szkód społecznych. Jeśli w rodzinie jest osoba mająca problem z uzależnieniem od narkotyków pojawiają się ogromne kłopoty emocjonalne i ekonomiczne. Dodatkowo badania wskazują, że ok. 50% wszystkich aktów samobójczych odbywa się pod wpływem substancji psychoaktywnych, a do ponad połowy wypadków drogowych przyczyniają się osoby będące pod wpływem narkotyków lub alkoholu. Dodatkowo przyjmowanie niektórych narkotyków drogą dożylną przyczynia się do rozprzestrzeniania się chorób przenoszonych przez krew – wirusowego zapalenia wątroby, HIV/AIDS itp. 

Używanie narkotyków przez niektóre osoby ma więc wpływ nie tylko na te osoby, ale również niebagatelny wpływ na otoczenie. 

Jak zorientować się, czy ktoś sięga po narkotyki? 

Kontakt z narkotykami łatwo zauważyć w obrębie zmian zachowania osoby zażywającej. Konkretne zmiany w zachowaniu zależą oczywiście od rodzaju substancji psychoaktywnej, która została przyjęta – w przypadku narkotyków z różnych grup będą wyglądać rozmaicie. Nasilenie zmian/odchyleń w zachowaniu jest ściśle związane z ilością przyjętego narkotyku i nie zawsze musi być wyraźnie widoczne. Najlepiej rozpoznać takie stany wtedy, gdy osoba jest nam znana i wiemy jak na ogół zachowuje się i jak reaguje. Można jednak spróbować uogólnić pewne wskazówki dotyczące zmian zachowania pod wpływem narkotyków. 

Po przyjęciu/zażyciu narkotyków psychostymulujących (amfetamina, kokaina, crack), nastąpi pobudzenie motorycznie, nienaturalna pewność siebie, niekiedy nerwowość, a nawet agresja. Po pewnym czasie, kiedy ustaje działanie narkotyku – stan ten może zmienić się o 100% niemalże w ospałość, uczucie zmęczenia, przygnębienie i niechęć do czegokolwiek. Środki te zaburzają dobowy rytm snu, a więc stany pobudzenia i ospałości mogą przeplatać się dając różnorodny obraz zachowań. 

Środki halucynogenne (LSD, grzyby halucynogenne) będą powodować silne odchylenia zachowania objawiające się przede wszystkim nieracjonalnymi i dziwacznymi wypowiedziami. Niekiedy, przy większych dawkach tych narkotyków, może dochodzić do zaburzeń koordynacji motorycznej. Znacznie zmienia się również zachowanie osoby będącej pod wpływem środków wziewnych (kleje i rozpuszczalniki) – będzie niepokojąco dziwne, a przeżywane halucynacje zdecydują o skrajnie nieracjonalnych wypowiedziach, nie mających nic wspólnego z realną sytuacją. 

W przypadkach używania środków, które są zaliczane do grupy opiatów (heroina, morfina) zachowanie osoby przyjmującej narkotyk charakteryzować się będzie nadmiernym spokojem, sennością (opadające powieki), przerwami w dłuższych wypowiedziach. Jednak gdy zaczynają się pojawiać objawy abstynencyjne – osoba będzie niespokojna i nerwowa. 

Wiele podobieństw możemy się dopatrzeć również w przypadku, gdy osoba będzie pod wpływem środków uspokajających (benzodiazepiny) czy nasennych (barbiturany). Po krótkim okresie euforycznego pobudzenia zachowanie jej wyraźnie „przygaśnie” i nastąpi okres nienaturalnego uspokojenia lub w wyniku niemożności powstrzymania się od snu – osoba zapadnie w sen. W wypowiedziach osób będących pod wpływem tych środków wyraźnie dostrzeżemy problemy z artykułowaniem słów (bełkotliwa mowa). 

Po zażyciu konopi (marihuana, haszysz) osoba może być pobudzona, często jest bardzo gadatliwa i wesołkowata, jej wypowiedzi mogą być chaotyczne i coraz bardziej oderwane od kontekstu rozmowy. 

Dużo trudniej natomiast rozpoznać działanie użytych jednocześnie dwóch lub więcej narkotyków o zupełnie innym działaniu, co jest rzeczą dość powszechną (np. równoczesne stosowanie amfetaminy i heroiny). 

Działanie większości narkotyków można często zauważyć w wyglądzie oczu oraz reakcji źrenic na światło. Źrenice bardzo szybko zwężają się w jasno oświetlonym pokoju, a następnie powoli powiększają się – jeśli ktoś jest pod wpływem narkotyków ten proces jest zaburzony, źrenice są cały czas powiększone. Natomiast heroina powoduje, że źrenice maksymalnie się zwężają, a oczy są zaszklone. Po paleniu haszyszy czy też marihuany białka stają się przekrwione. 

Do przyjmowania większości narkotyków używane są specyficzne akcesoria, na podstawie których możemy poznać, jaki typ narkotyku jest zażywany: 

Marihuana – do jej palenia służą zazwyczaj szklane lufki i fifki, które są w różnych kształtach, a czasem też fajki gliniane lub drewniane. Haszysz często jest mieszany z tytoniem i palony jest w bibułkach, często wykorzystywane są więc maszynki do robienia skrętów. Czasami można użyć nawet bardzo prymitywnych fajek wodnych wykonanych po prostu z plastikowych butelek. 

Narkotyki takie, jak amfetamina czy kokaina (a niekiedy też heroina) przyjmowane są przez tzw. snifowanie, czyli wciąganie do nosa i umożliwianie przedostawania się substancji psychoaktywnej do krwioobiegu przez śluzówkę. Można to robić przez każdą rurkę, rulonik ze zwiniętego papieru, słomki itp. 

Palenie brązowej wersji heroiny wymaga podgrzania i użycia folii aluminiowej. Opary powstające w wyniku podgrzania są wciągane przez usta. 

Zażywanie różnych narkotyków poprzez iniekcje – wkłucia (najczęściej „kompot”, brązowa heroina, amfetamina)wymaga stosowania igieł i strzykawek, a także innych akcesoriów takich jak: łyżki do rozpuszczania narkotyku z wodą; kwasku cytrynowego, który ułatwia rozpuszczanie; waty lub filtru papierosowego do usunięcia zanieczyszczeń. 

Środki wziewne (kleje i rozpuszczalniki) najczęściej osoba uzależniona wdycha z plastikowych woreczków lub nasączonych tymi substancjami skrawków materiału. 

Testy do wykrywania narkotyków 

Najłatwiejszą i zdecydowanie najtańszą metodą wykrycia narkotyków w organizmie są testy do badania obecności narkotyków, a dokładnie ich metabolitów w moczu. Testy te można kupić w aptekach – koszt to 10-20 zł – problem polega tylko na tym, że każdy test wykrywa jeden narkotyk lub jedną grupę narkotyków. Z góry zatem dobrze wiedzieć, jaki narkotyk może być wykryty. 

Najczęściej testy ujawniają amfetaminę obecną w moczu w czasie do 2-3 dni od momentu użycia. Obecnośćkokainy można wykryć w zdecydowanie krótszym czasie, jedynie do kilkunastu godzin po przyjęciu. Różnice wynikają z metabolizmu tych narkotyków. Heroinę w moczu można w teście wykryć nawet do 3 dni po wstrzyknięciu do organizmu. Najdłużej swoją obecność w organizmie zostawia marihuana: 3-10 dni po jednokrotnym zapaleniu. Jeśli następuje dłuższe palenie marihuany lub innych preparatów z konopi, okres wykrywalności w organizmie wzrasta do kilkunastu tygodni nawet. Ważnymi czynnikami są oczywiście ponadto właściwości jednostkowo każdego z nas, czyli masa ciała, ogólny stan zdrowia itp. 

Leczenie narkomanii nigdy nie jest proste, ale w Ośrodku Leczenie Odwykowego Horizon we Wrocławiu proponujemy odpowiednie terapie, porady psychologa oraz całą niezbędną opiekę i pomoc lekarską. Warto pamiętać, że z nałogu można wyjść zawsze, a leczenie narkomanii ma długą historię i stosowane dziś metody naprawdę mogą zapewnić zaskakująco dobre efekty.